Լեգենդ իմ երկրի մասին․ Հարսնաձորի Դիտակետ☀💗 Harsnadzor watchtower, Bell chapel, 1989 (Halidzor ditaket) Գորիսից Տաթև գնալու ճանապարհին է գտնվում Հալիձորի անտառի դիմացի բարձր գահավեժ քարափներից մեկը՝ Հարսնաձորը: Ղևոնդ Ալիշանն այն անվանում է Հարսնավազ՝ հարսի վազելու տեղը: Գորիսեցիների շրջանում Հարսնաձորի դիտակետի հետ կապված հետաքրքիր լեգենդ կա։ Լեգենդը պատմում է, որ հին ժամանակներում մի տղա ու մի աղջիկ քայլում էին կիրճի եզրով, և նրանց վրա հանկարծակի հարձակվում են պարսիկ զինվորներ։ Տղային սպանում են, իսկ նրա հարսնացուն, որոշելով, որ ավելի լավ է մեռնի, քան գերի ընկնի, խաչակնքվում է և նետվում ձորը։ Աղջկա շրջազգեստը հրաշքով լցվում է օդով և, դառնալով օդապարիկ, նրան փափուկ իջեցնում գետնին։ Այդ օրվանից Որոտանի կիրճի այս մասը կոչում են Հարսնաձոր։Կիրճում պահպանվել է հին դիտանոց՝ թշնամու զորքերի առաջխաղացումը վերահսկելու համար։ Այն Զանգեզուրում կառուցված դիտանոցների շարքում երրորդն է։ Նկատելով թշնամուն՝ Կոռնիձորի դիտանոցն ահազանգ էր տալիս, որն ապա կրկնում էր Խոտ գյուղի, իսկ հետո...
Հայ կամավորները և Աղթամարի վանքի գրապահոցը 1916թ.
ОтветитьУдалитьՍմբատ Տեր-Ավետիսյանը և հայ կամավորականները Աղթամարում
Սմբատ Տեր-Ավետիսյանը և հայ կամավորականները Աղթամարում 1916-ին... 1916 թվականի ամռանը ռուսական զինուժը ռազմակալել էր ամբողջությամբ հայաթափված Արևմտյան Հայաստանի նահանգները, իսկ ռազմական ակտիվ գործողությունները դադարեցվել էին: Այդ ժամանակաշրջանում Արևմտյան Հայաստանի նահանգներում կազմակերպվեցին մի քանի գիտական արշավախմբեր, որի նպատակն էր փաստագրել ավերված տարածաշրջանի հայկական մշակութային արժեքների կորուստներն ու հավաքագրել դեռևս մնացածը:
Արշավախմբերից մեկի կազմում էր նաև հնագետ-պատմաբան Սմբատ Տեր-Ավետիսյանը (հետագայում` պատմական գիտությունների դոկտոր, Երևանի համալսարանի հնագիտության ամբիոնի վարիչ), որի ջանքերի շնորհիվ հաջողվեց փրկել ավելի քան հազար հայկական ձեռագրեր, պատմական վավերագրեր և ազգագրական նյութեր։ Ներկայացնում ենք մի լուսանկար 1916 թ. այդ առաքելությունից, որտեղ պատկերված է Սմբատ Տեր-Ավետիսյանը (ձախից երկրորդը՝ ձեռքը գրքերի վրա դրված)՝ երեք հայ կամավորականների ուղեկցությամբ Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցում մազապուրծ եղած հայկական ձեռագրերն ու հնատիպ գրքերը հավաքագրելիս: